Ογκολογία

Ένας διαδικτυακός τόπος για την ογκολογία

Υπερθερμία

Η υπερθερμία είναι ο τέταρτος θεραπευτικός «πυλώνας» κατά του καρκίνου, μαζί με τους άλλους τρεις, δηλαδή τη χειρουργική, την ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία.

Η θεραπευτική πράξη της υπερθερμίας αναγνωρίστηκε επίσημα στις 31/08/12 με το ΦΕΚ αριθμ. φύλλου 2408 που μπορείτε να βρείτε εδώ και εντάχθηκε στο γνωστικό αντικείμενο της Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας.

Τι είναι όμως η υπερθερμία και πιο ειδικά η ογκο-υπερθερμία;


Υπερθερμία είναι η αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, και ογκο-υπερθερμία, συγκεκριμένα, είναι όταν η αύξηση αυτή στοχεύει στη θεραπεία του καρκίνου. Οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται βρίσκονται μεταξύ 41 και 45 βαθμών κελσίου για 1 ώρα ή περισσότερο.

Η αύξηση της θεραμοκρασίας γίνεται με τη χρήση μη-ιονίζουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Θυμίζουμε ότι η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί ιονίζουσα ακτινοβολία, και η διαφορά μεταξύ ιονίζουσας και μη-ιονίζουσας έχει να κάνει με την ενέργεια της δέσμης και την ικανότητά της να προκαλεί ιονισμούς στην ύλη.

Πώς γίνεται να θερμάνουμε μόνο τον όγκο;


Η αύξηση της θερμοκρασίας αφορά κυρίως στην περιοχή του όγκου. Η εκλεκτικότητα της δράσης της υπερθερμίας εξασφαλίζεται λόγω διαφορών στην ποιότητα της αγγείωσης μεταξύ των φυσιολογικών και καρκινικών ιστών.

Η θερμότητα μεταφέρεται μέσω των αγγείων όπως, κατ’ αναλογία, το ζεστό νερό μεταφέρεται στο σπίτι μέσα στους σωλήνες των καλοριφέρ. Γνωρίζουμε όμως ότι η αγγείωση των όγκων είναι προβληματική από «αρχιτεκτονική» σκοπιά. Κατά συνέπεια η αυξημένη θερμότητα δεν μπορεί να απομακρυνθεί με την κυκλοφορία του αίματος, όπως συμβαίνει στα φυσιολογικά κύτταρα, και συσσωρεύεται στην περιοχή του όγκου.

Ποιες είναι οι διάφορες μορφές υπερθερμίας;


Η υπερθερμία ανάλογα με την έκταση του σώματος στην οποία εφαρμόζεται διακρίνεται σε:

1. Τοπική υπερθερμία, όταν εφαρμόζεται σε μία μικρή ανατομική περιοχή, για παράδειγμα αυτή του όγκου.

2. Περιοχική υπερθερμία, όταν αφορά ευρύτερη ανατομική περιοχή, όπως για παράδειγμα ένα άκρο ή κοιλότητα. Μία τέτοια περίπτωση είναι η «συνεχής υπερθερμική περιτοναϊκή έκπλυση» της περιτοναϊκής κοιλότητας σε νεοπλάσματα της κοιλιάς.

3. Ολοσωματική υπερθερμία, όταν εφαρμόζεται σε ολόκληρο το σώμα.

Πώς δρα η υπερθερμία;


Γνωρίζουμε πως αν τα κύτταρα των θηλαστικών εκτεθούν σε θερμοκρασίες πάνω από 40 βαθμούς κελσίου οδηγούνται στον αναπαραγωγικό θάνατο, δηλαδή πεθαίνουν μόλις αποπειραθούν να διαιρεθούν (ή μετά από μερικές διαιρέσεις). Η ένταση αυτού του φαινομένου εξαρτάται και από την θερμοκρασία που εφαρμόζουμε και από το χρονικό διάστημα κατά το οποίο την εφαρμόζουμε. Τα κύτταρα καταστρέφονται επειδή λόγω της υπερθέρμανσής τους αποδομούνται οι πρωτεΐνες τους.

Η υπερθερμία χρησιμοποιείται συνήθως σε συνδυασμό με τις άλλες θεραπείες, όπως τη χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία. Η υπερθερμία μπορεί να καθιστά τα καρκινικά κύτταρα περισσότερο ευαίσθητα στην ακτινοθεραπεία ή και στη χημειοθεραπεία.

Βιβλιογραφία


1. Leibel and Phillips, Textbook of Radiation Oncology, 3rd edition.
2. Jacoba van der Zee et al. Comparison of radiotherapy alone with radiotherapy plus hyperthermia in locally advanced pelvic tumours: a prospective, randomised, multicentre trial. Lancet. 2000 Apr 1;355(9210):1119-25.
3. Wust P et al. Hyperthermia in combined treatment of cancer. Lancet Oncol. 2002 Aug;3(8):487-97.
4. Bert Hildebrandta et al. The cellular and molecular basis of hyperthermia. Crit Rev Oncol Hematol. 2002 Jul;43(1):33-56.
5. Issels RD et al. Neo-adjuvant chemotherapy alone or with regional hyperthermia for localised high-risk soft-tissue sarcoma: a randomised phase 3 multicentre study. Lancet Oncol. 2010 Jun;11(6):561-70.

Share